عزتمندی در قیام امام حسین بن علی علیه السلام
مناعت طبع و عزت نفس انسانی از گوهرهای ارزشمند وجود انسان است و تحت هیچ شرایطی، نباید خدشه‌دار شود. عزت وقتی برای فرد معنا پیدا می کند که با استقلال همراه می شود یعنی فرد هر قدر وابستگی کمتری به دیگران داشته باشد عزت بیشتری دارد. در مقابل آن مفهوم ذلت قرار دارد که به معنای پذیرش وابستگی، ظلم و قبول کمبودها و عقب ماندگی ها و بردگی دیگران را کردن، می باشد. شاید فردی از امکانات رفاهی و مادی زیادی بهره مند باشد اما ذلیل و مطیع دیگران بوده و شخصیت او در بله گفتن به دیگران شناخته می شود و از طرف دیگر فردی از امکانات مادی بهره مند نباشد ولی نه تنها به کسی وابستگی ندارد بلکه با خوشبختی زندگی می کند.

دین مبین اسلام به حفظ کرامت و عزت نفس بسیار بها داده است، بطور نمونه امیرالمومنین علیه السلام هنگام رفتن به صفین در حال عبور از شهر انبار بودند، کشاورزان این شهر طبق رسوم و تشریفات ایرانیان به استقبال آمدند و در آغاز، پیشاپیش حضرت(ع) دویدند. حضرت(ع) دلیل این کار را پرسیدند آنان پاسخ دادند، بدین کار امیران خود را بزرگ می‌شماریم.امیرالمومنین علیه السلام با نهی از این عمل خطاب به آنان فرمودند: «وَ اللَّهِ مَا یَنْتَفِعُ بِهَذَا أُمَرَاؤُکُمْ وَ إِنَّکُمْ لَتَشُقُّونَ عَلَى أَنْفُسِکُمْ فِی دُنْیَاکُمْ وَ تَشْقَوْنَ بِهِ فِی آخِرَتِکُمْ وَ مَا أَخْسَرَ الْمَشَقَّةَ وَرَاءَهَا الْعِقَابُ وَ أَرْبَحَ الدَّعَةَ مَعَهَا الْأَمَانُ مِنَ النَّار»(صبحى صالح، ص475 قصار 37) به خدا که امیران شما از این کار سودی نبردند و شما در دنیایتان خود را بدان به رنج می‌افکنید و در آخرتتان بدبخت می‌گردید و...

امام حسین علیه السّلام بزرگ آموزگار این ویژگى انسانى و اخلاقى و درخشان ترین سمبل و نمونه این راه افتخار انگیز است و یکى از هدفهاى بلند نهضت عزت طلبانه اش، نفى ذلت و ذلت پذیرى و آن گاه عزت آموزى و عزت طلبى و نشان دادن راه آزادمنشى و آزادگى.

مقام معظم رهبری در انتهاى پیام نوروزى سال 1381 منظور خود را به طور کلى و خلاصه از «عزت و افتخار حسینى» آنجا که براى ملت ایران دعا مى کنند، چنین بیان مى دارند: «امیدواریم ان شاء الله تعالى سالى را که در پیش داریم، براى ملت ما سال اعتلاى مادى و معنوى و پیشرفت در همه ى امور کشور و سال عزت و افتخار باشد و همچنان که حسین بن على(ع) مظهر عزت بود و او بود که فرمود: هیهات من الذله، این ملت هم در عرصه هاى مختلف نشان دهند که گرد ذلت بر دامانشان نخواهد نشست و در عزتمندى و عزتمدارى، پیرو آقا و سالار خود، حسین بن على(ع) خواهند بود.»

ایشان در سخنان خود که در جمع دهها هزار نفر از راهیان نور و قشرهاى مختلف مردم در پادگان دو کوهه که در تاریخ 9/1/81 ایراد فرمودند در مقام تحلیل و تبیین «عزت حسینى» که مسؤولان و ملت باید رفتار خود را با آن جهت بدهند، می فرمایند: «... این عزت چگونه عزتى است؟ این افتخار، افتخار به چیست؟ آن کسى که حرکت حسین بن على علیه السلام را بشناسد. او مى داند که این عزت، چگونه عزتى است. از سه بُعد... مى شود نگاه کرد؛ در هر سه بعد، آنچه که بیش از همه چشم را خیره مى کند، احساس عزت و سربلندى و افتخار است. یک بعد مبارزه ى حق در مقابل باطل مقتدر است... یک بُعد دیگر، تجسّم معنویت و اخلاق در نهضت حسین بن على است؛ در این نهضت عرصه اى وجود دارد که... آن نفس و باطن انسانهاست... بعد سوم که بیشتر در بین مردم رایج است، فجایع، مصیبت ها، غصه ها و خون دل هاى عاشوراست... کسانى که اهل نظر و تأمل هستند باید هر سه بعد را دنبال کنند.»

ایشان درباره ى بعد انقلابى و اجتماعى عزت و افتخار حسینى مى فرمایند: «در آن بُعد اول که امام حسین(ع) یک حرکت انقلابى به راه انداخت، مظهر عزت و افتخار بود. نقطه ى مقابل حسین بن على... حکومت ظالمِ فاسدِ بدکاره اى بود که... توقع داشت که این امام هدایت پاى حکومت او را امضاء کند؛ «بیعت» یعنى این... امام حسین فرمود که مثلى لا یبایع مثل یزید...

امام حسین مظهر عزت بود و چون ایستاد، پس مایه ى فخر و مباهات هم بود... افتخار متعلق به آن انسان، ملت و جماعتى است که پاى حرفشان بایستند و نگذارند پرچمى را که آنها بلند کرده اند، طوفانها از بین ببرد و بخواباند... عزت و افتخار در بُعد یک حرکت انقلابى این است.»

و اما بعد دوم که بعد معنویت است نیز امام حسین(ع) و یارانش مردان عزت و افتخارند. مقام معظم رهبرى در این باره مراجعه برخى و از جمله بزرگان اسلام را به امام حسین گوشزد نموده، مى فرمایند: «... آنها... بد مى فهمیدند و ضعفهاى بشرى بر آنها غالب شده بود، لذا مى خواستند حسین بن على را هم مغلوب همان ضعفها کنند: اما امام حسین صبر کرد و مغلوب نشد و یکایک کسانى که با امام حسین بودند در این مبارزه ى معنوى و درونى پیروز شدند.»

امام حسین(ع) و یارانش استقامت و پایدارى جنود عقل و رحمانى را در برابر جنود جهل و شیطانى براى تمام تاریخ و جغرافیا به نمایش گذاردند امّا عزت و افتخار در بعد انقلابى و روحانى بدون برخورد از موضع عزت و افتخار در برابر فجایع و مصائبى که توسط جنود شیطان بر جنود رحمان تحصیل مى شود ناقص خواهد بود، لذا مقام معظم رهبرى در این باره می افزایند: «در آن صحنه ى سوم هم که صحنه ى فاجعه آفرینى هاى عاشوراست. آن جا هم باز نشانه هاى عزت مشاهده مى شود؛ آن جا هم سربلندى و افتخار است...»

وجود عزت در صحنه کربلا بسیار مشهود است، خصوصا در آنجایی که حضرت در مقابل لشگر دشمن می فرمایند: إِنَّ الدَّعِیَّ ابْنَ الدَّعِیِّ قَدْ تَرَکَنِی بَیْنَ السَّلَّةِ وَ الذِّلَّةِ وَ هَیْهَاتَ لَهُ ذَلِکَ مِنِّی هَیْهَاتَ مِنَّا الذِّلَّةُ أَبَى اللَّهُ ذَلِکَ لَنَا وَ رَسُولُهُ وَ الْمُؤْمِنُون ..... (تحف العقول ص: 241) هان که این زنازاده فرزند زنازاده مرا بر سر دوراهى نگهداشته است راهى بسوى مرگ و راهى بسوى ذلّت هرگز مباد که ما ذلّت را بر مرگ اختیار کنیم خدا و پیغمبرش و مردم با ایمان و دامنهاى پاک و پاکیزه که ما را پروریده و مردمى که زیر بار ستم نروند و افرادى که تن بذلّت ندهند (همه و همه) بما اجازه نمی دهند که فرمانبرى لئیمان را بر کشته شدن شرافتمندانه برگزینیم هان که من با این افراد فامیلم با اینکه کم اند و اندک و یاورى ندارم با شما خواهم جنگید.

حضرت در این قسمت از خطبه خود را مخیّر بین زندگی مرفهانه در عین قبول ذلت بار حکومت فاسد یزید و مرگ عزتمندانه در افشاسازی ماهیت اصلی حکومت معرفی می کنند و از آنجا که کرامت نفس اهل بیت علیهم السلام زیر بار چنین ذلتی نمی رود مرگ را انتخاب کردند و فرمودند: ویا سیوف خزینی

و فرمود: «و اللَّه لا اعطیهم بیدى اعطاء الذّلیل و لا افرّ فرار العبید.» (انساب الاشراف، ج3ص188) نه! به خداى سوگند نه دست ذلّت به دست استبداد و انحصار خواهم نهاد و نه بسان بردگان ترسو از برابر آنان خواهم گریخت و قهرمانانه خروشید که: «و اللَّه لا اعطى الدنیّة من نفسى ابدا.»(لهوف، ص23) به خداى سوگند که من هرگز زیر بار پیمان خفّت بار استبدادگران نخواهم رفت.

تجلی عزت در انقلاب اسلامی ایران
اگر به برخی از سخنرانی های حضرت امام خمینی در جریان انقلاب اسلامی نگاه کنیم متوجه می شویم بحث حفظ عزت و ذلت مومنین در برابر بیگانگان یکی از اصلی ترین مواردی است که امام به آن تکیه می کنند. در جریان قانون کاپیتولاسیون که به مصونیت قضایی سربازان و اتباع آمریکایی در ایران می انجامید امام در یک سخنرانی سرنوشت ساز به آگاهی مردم پرداخته و موجب ملغی شدن این قانون می شوند. در 4 آبان 1343 سخنرانى کوبنده حضرت امام خمینى به مناسبت طرح اسارت بار کاپیتولاسیون موجب دستگیر شدن و تبعید شدن ایشان به ترکیه شد.

انقلاب اسلامی ایران براساس نفی قدرتهای استعماری در خوشبختی و به سعادت رساندن، حتی در همین دنیا، شکل گرفت. ایدئولوژی انقلاب اسلامی در سعادت دین اسلام و رهایی از هرگونه سلطه طلبی بیگانگان است. « قُلْ یا أَهْلَ الْکِتابِ تَعالَوْا إِلى  کَلِمَةٍ سَواءٍ بَیْنَنا وَ بَیْنَکُمْ أَلاَّ نَعْبُدَ إِلاَّ اللَّهَ وَ لا نُشْرِکَ بِهِ شَیْئاً وَ لا یَتَّخِذَ بَعْضُنا بَعْضاً أَرْباباً مِنْ دُونِ اللَّهِ فَإِنْ تَوَلَّوْا فَقُولُوا اشْهَدُوا بِأَنَّا مُسْلِمُونَ »(آل عمران/64) از این جهت نباید کسی دیگری را ارباب خود قرار دهد و همه فقط در برابر خداوند متعال سر تعظیم فرود آورند.

شاید با دیدن وقایعی که امروز در صحنه روابط بین الملل رخ می دهد ره آورد عزتی را که انقلاب مردم ایران به رهبری خمینی داشت بطور عینی برای ما معلوم شود. در زمانی ناصر الدین شاه قاجار به کشورهای اروپایی سفر می کرد و هیچ یک از سران عالی رتبه به او وقت ملاقات نمی دادند و مشاور او به بهانه اینکه فرنگی ها مدام در حال کار و تلاش اند او را در این مورد تسلی می داد. در زمان دیگری محمد رضا شاه پهلوی به آمریکا می رود و ویزای او برای اقامت تمدید نمی شود و آواره کشورهای مختلفی می شود که در پاناما شاه این کشور کوچک به او می گوید این عاقبت نوکری ابرقدرتهاست.

اما الان یکی از اساسی ترین مسائل دیپلماسی و سیاست خارجی آمریکا، جمهوری اسلامی ایران است. آمریکایی که حتی در خواب نمی دید اعراب را تحویل بگیرد امروز برای متهم کردن ایران به تروریست بودن رئیس جمهور آمریکا، عالی ترین مقام رسمی این کشور، به تمام کشورهای عربی سفر می کند. رسانه های آمریکایی و اروپایی تمام هزینه های خود را معطوف به ایران و پیشرفتهای این کشور می کنند. بودجه های عظیم 40 میلیارد دلاری برای تخریب فرهنگ دینی ایرانیان در مجلس آمریکا تصویب می شود.... همه اینها نشان دهنده قدرتمند شدن ایران در حوزه های گوناگون علمی، سیاسی، اقتصادی و نظامی است که خود معلول وجود عزت است.

روند رو به رشد اسلام خواهی و افزایش مسلمانان در سراسر جهان بعد از پیروزی انقلاب اسلامی از دیگر نشانه های عزتمندی جمهوری اسلامی ایران است.